Fikonomia.pl

http://ilikedesign.blox.pl

…czyli o tym, jak percepcja czasu wpływa na nasze finanse. Trystero na ifin24 wynalazł kapitalny filmik o tym, jak orientacja czasowa kształtuje nasze życie. A jak kształtuje nasze podejście do pieniędzy?

Każdy z nas przejawia pewne osobiste nastawienie do czasu, czyli właśnie orientację, czy też perspektywę czasową. Zimbardo i Boyd, twórcy koncepcji perspektywy czasowej, wyróżniają ich aż sześć:

- perspektywy zorientowane na przeszłość – pozytywna, charakteryzująca się ciepłym i  sentymentalnym stosunkiem do przeszłości, oraz negatywna, która charakteryzuje się pełnym niechęci spojrzeniem na przeszłość, z dominującym uczuciami takimi jak ból i żal,

- perspektywy zorientowane na teraźniejszość – hedonistyczna, którą charakteryzuje chęć podejmowania ryzyka i brak dbałości o konsekwencje, życie dla chwili obecnej, oraz fatalistyczna, którą cechuje brak nadziei oraz przekonanie, że cokolwiek człowiek robi, nie ma większego znaczenia,

- wreszcie perspektywa zorientowana na przyszłość oznacza dążenie do przyszłych celów i nagród oraz  gotowość poświęcenia im teraźniejszych przyjemności; perspektywa zorientowana na przyszłość w odmianie transcendentalnej charakteryzuje osoby, które oczekują nagrody w przyszłym życiu i uważają, że śmierć to jedynie nowy początek.

Jak się to wszystko ma do pieniędzy?

Osoby zorientowane na przeszłość są najbardziej zainteresowane zachowaniem pieniędzy, które zarobiły w przeszłości. Rzadko mają długi, a jeśli już to szybko je spłacają. Ich inwestycje są raczej nakierowane na uniknięcie utraty pieniędzy niż na ich pomnażanie, znajdziemy tu też najwięcej amatorów trzymania pieniędzy w skarpecie lub pod materacem. Ich zakupy z reguły wynikają z potrzeb, a nie z zachcianek. Osoby charakteryzujące się tą perspektywą  zadowalają się rzeczami, które się nadają, a nie tymi które nadają sie najlepiej – z dostępnej puli zazwyczaj wybierają najtańsze przedmioty.

Osoby zorientowane na teraźniejszość charakteryzują dwa typy nastawień do pieniędzy. Dla fatalistów pieniądze nie mają znaczenia. Nie uczą sie na błędach z przeszłości, ani nie uważają by inwestowanie mogło im dać korzyści w przyszłości. Osoby te pozostają pod silnym wpływem otoczenia. Ich nawyki wydawania i inwestowania pieniędzy są zmienne i często zależne od przypadku. Hedoniści natomiast kupują za pieniądze radość i nowe podniety. Cieszą się nimi tu i teraz nie zaprzątając sobie głowy przeszłością ani przyszłością. Jeśli już oszczędzają to na fajne ciuchy albo lepszy samochód, nigdy na „czarną godzinę“. To osoby, które często w ciągu swojego życia zmieniają się z żebraka w bogacza po to, żeby znowu wszystko stracić.

Osoby zorientowane na przyszłość regulują swoje rachunki terminowo, posiadają oszczędności i starannie inwestują. To często maniacy kontroli, bywają więc nadmiernie ostrożni. Czas i pieniądze oznaczają dla nich możliwości w przyszłości, możliwość zakupu rzeczy, których nie mieli wczoraj i prawdopodobnie nie mają dziś. Trudno im cieszyć się tym, co już posiadają i mogą mieć wyrzuty sumienia, kiedy wydają pieniądze na siebie.

Która perspektywa czasowa jest najlepsza? Zimbardo sugeruje, że idealna jest następująca mieszanka:

-          wysoka perspektywa przeszłościwo-pozytywna,

-          umiarkowanie wysoka przyszłościowa,

-          umiarkowanie wysoka teraźniejszo-hedonistyczna,

-          pozostałe perspektywy na niskim poziomie.

Jeśli temat Was wciągnął lub chcielibyście sprawdzić, jaką perspektywę czasową reprezentujecie (choć z powyższych opisów pewnie już się domyślacie), to polecam książkę „Paradoks czasu“ Zimbardo i Boyda, wydaną w zeszłym roku przez PWN. Z książki tej dowiecie się również, jak można zmienić swoją perspektywę czasową, aby bardziej przypominała ideał.